انواع غنی سازی در صنایع غذایی:
امروزه به جهت بالابردن ارزش تغذیه ای مواد غذایی و حفظ سلامت مصرف کنندگان ، غنی سازی جایگاه خوبی در صنعت غذا پیدا نموده است.
Enrichment نوعی از غنی سازی است ک که ارزش تغذیه ای غذا به حالت قبل از فرآوری آن باز می گردد و fortification به معنای افزودن ویتامین ها و مواد معدنی جهت افزایش ارزش تغذیه ای غذاست.
تفاوت میان enrichment و fortification :
Enrichment به این معناست که ویتامین ها، مواد مغذی و معدنی که طی فرآیند تصفیه از بین رفته اند، دوباره به غذا افزوده می گردند. محصولات آردی تصفیه شده مثال خوبی از این مورد می باشند. ویتامین ها و مواد مغذی که طی فرآیند آسیاب کردن از گندم خارج می شوند، طی این عمل مجددا به داخل محصول باز گردانده می شود.
محصولات غله ای تصفیه شده ، ویتامین B خود را از دست می دهند . هنگامی که شما عبارت غنی شده را بر روی برچسب این گونه محصولات می بینید به این معناست که ویتامین B و یا هر ویتامین دیگری به محصول اضافه شده است. این امر اصلا به این معنی نیست که 100 % ویتامین ها و مواد معدنی از دست رفته، به محصول بر می گردد ، بلکه ممکن است که فقط 10% میزان ویتامین های طبیعی اولیه ، بازگردانده شود.
Fortification: به این نوع غذاها و یا نوشیدنی ها، ویتامین و مواد معدنی نیز افزوده می گردد با این تفاوت که این مواد قبل از عمل تصفیه یا مقدار کمی مواد مغذی دارند و یا به طور طبیعی فاقد این مواد اند. به عبارت دیگر غذاهایی که فاقد ویتامین C اند و یا مقدار ناچیزی از آن را دارند و بعد از فرآوری دارای این ویتامین می گردند، جز این گروه قرار می گیرند.
مثال هایی از غذاهای fortified :
1- برای مثال شیر و یا مارگارین با ویتامین D غنی می گردد زیرا به طور طبیعی مقدار بسیار کمی از این ویتامین را داراست.
2- هم چنین آب پرتقال با کلسیم غنی می گردد زیرا پرتقال به طور طبیعی مقدار ناچیزی کلسیم دارد.
3- نمک یددار که در آمریکا قبل از جنگ جهانی دوم کاربرد داشته است.
4- فولیک اسید که در بسیاری از کشورهای صنعتی به آرد افزوده می گردد.
5- نیاسین که از سال 1938 در آمریکا به نان اضافه می شود.
6- نمک های فلوراید جهت جلوگیری از پوسیدگی دندان به آب و خمیر دندان اضافه می شود.
7- " Golden rice" یکی از واریته های برنج است که به منظور تولید بتاکاروتن اصلاح ﮊنتیک شده است.
8- بسیاری از آردها با آمیلاز غنی می شوند.
غذاهی غنی شده همواره سالم نمی باشند:
بسیاری از مصرف کنندگان گمان می کنند غذاهایی که امروزه بر روی برچسب آنها عبارت Fortified یا Enriched درج شده است ، غذاهای سالمی اند. غلات مثال خوبی در این مورد است ، که دارای عبارت غنی شده و تامین کننده 25- 100 % نیاز روزانه به ویتامین های خاص است اما ممکن است که این مواد دارای مقادیر زیادی شکر و سدیم باشد.
نان و ماکارونی غنی شده ممکن است مطلوب ارزیابی شوند اما بسیاری از فیبرهای رژیمی طبیعی خود را که برای سلامتی ما مفیدند ، از دست داده اند.

منبع: www.glyconutrientsoutlet.com
 

ماءالشعیر و دانستنی هایی که قبلا نمی دانستید 
بیشتر کارخانه‌های تولید ماءالشعیر، از عصاره مالت به عنوان ماده اصلی و پایه تولید محصولاتشان استفاده می‌کنند و اصلا بر اساس استاندارد، پایه تولید ماءالشعیر باید همین عصاره مالت باشد. برخی از کارخانه‌ها هم جوی کامل را از بازار خریداری می‌کنند و از آن مالت می‌گیرند و در تهیه محصولاتشان از مالتی که خودشان تولید کرده‌اند، استفاده می‌کنند. این کار از نظر طعم یا کیفیت مشکلی برای محصول به وجود نمی‌آورد اما متاسفانه ما در استاندارد خودمان یک بند مبنی بر اینکه ماءالشعیر از آب و شکر و مالت و... درست ‌شود، داشتیم و با استناد به همین قانون، برخی از کارخانه‌های آلمانی اقدام به تهیه یک نوع فرمول جدید در ساخت ماءالشعیر کردند.

آیا برخی ماءالشعیرهای موجود در بازار از اسانس آبجو تولید می‌شوند؟

تعدادی از کارخانه‌های تولید ماءالشعیر در اروپا برای تهیه محصولاتشان اقدام به استفاده از اسانس آبجو به جای خود مالت، جو یا عصاره مالت، کردند. بنابراین، محصولی که به دست مصرف‌کننده می‌رسید، ماءالشعیری بر پایه عصاره مالت نبود و فقط اسانسی از آبجو بود که با آب و شکر مخلوط شده بود. در حال حاضر، برخی کارخانه‌های داخلی نیز همین کار را می‌کنند و محصولاتشان را به جای عصاره مالت با اسانس تولید می‌کنند.

شاید این سوال برایتان پیش بیاید که آیا چنین محصولاتی هم مانند ماءالشعیرهایی بر پایه عصاره مالت، خواص ماءالشعیر را دارند؟ پاسخ به این سوال، منفی است. چون ماءالشعیرهایی که از اسانس آبجو تهیه می‌شوند به هیچ عنوان خاصیت ماءالشعیرهایی با پایه عصاره مالت را ندارند. البته ما معمولا در تمام محصولات وارداتی خود با مشکلات این چنینی مواجه نیستیم. برخی برندهای خارجی، محصولات استانداردی را به بازار مصرف ما می‌رسانند و به همین دلیل نمی‌توانیم برچسب اسانس بودن پایه تولید ماءالشعیرها را به تمام محصولات وارداتی بزنیم. چنین مشکلاتی، هم در برخی از برندهای داخلی و هم در برخی از برندهای خارجی رخ می‌دهند و نمی‌توان تمام کارخانه‌ها را در این‌باره، مسوول و متهم دانست.

آیا می‌توان ماءالشعیرهای اصل را تشخیص داد؟
 

مسمومیت غذایی با خوردن غذاهای سمی به وجود می آید. باکتری، ویروس و انگل یا سموم علت شایع مسمومیت غذایی است. این ارگانیسم در هر مرحله از تولید یا پخت ممکن است به وجود بیاید. در این مطلب به نقل از «MSN» به چند غذایی که احتمال مسمومیت بیشتری دارد، اشاره می کنیم.

* لوبیا و غلات؛ این مواد غذایی اگر در محیط مرطوب و گرم نگهداری شود، باکتری هایی مانند سالمونلا یا ای کولای در آن رشد می کند.

برای حفظ سلامت از مصرف جوانه های خام در ساندویچ و سالاد پرهیز شود و تنها در صورتی که کاملا پخته شده است، مصرف شود.

* تخم مرغ: هرچه باکتری سالمونلا در تخم مرغ بیشتر باشد احتمال بیماری مصرف کننده بیشتر خواهد بود. به همین دلیل بلافاصله پس از خرید، تخم مرغ ها را در یخچال قرار دهید و هنگام مصرف زرده را کاملا بپزید.

* ماهی: برای یخ زدایی ماهی مانند یخ زدایی گوشت عمل کنید.

* گوجه فرنگی و خیار: این دو سبزی را در آب سرد بشویید سپس با دستمال خشک کنید. از تمیز بودن سینک و دست ها مطمئن شوید.

* مغز میوه: آفلاتوکسین سمی سرطان زاست و ۲۰ برابر خطرناک تر از «د.د.ت» است. این سم با عقب ماندگی ذهنی در ارتباط است. از تازه و سالم بودن مغزها مطمئن شوید و همیشه در مکان خنک مانند یخچال بگذارید.

* لبنیات: شیر پاستوریزه نشده می تواند بیماری عفونی جدی را به بدن منتقل کند. این خطر بیشتر افرادی با سیستم ایمنی ضعیف، زنان باردار، کودکان و افراد مسن را در معرض خطر قرار می دهد.

*گوشت گاو: گوشت چرخ کرده ممکن است به باکتری خطرناک ای کولای آلوده باشد. به هنگام تهیه غذا با گوشت چرخ کرده آن را تا ۱۵ درجه سلسیوس حرارت دهید.

* سبزی ها: سبزی ها را با ماده ضدعفونی کننده بشویید و خشک کنید.

* گوشت طیور: گوشت طیور را در ظرف دردار قرار دهید تا غذاهای دیگر را آلوده نکند. تا حد امکان تخته های گوشت جداگانه ای برای طیور، گوشت و سبزی تهیه کنید.

منبع: سلامت نیوز
 

در حال حاضر فرآورده های پروبیوتیکی مختلفی در جهان تولید و عرضه می شوند که ماست یکی از محصولاتی است که به عنوان یک فرآورده پروبیوتیک بالقوه توجه زیادی به خود جلب کرده است . ماست پروبیوتیک علاوه بر تامین باکتری های زنده ، مواد مغذی با ارزشی هم چون کلسیم و پپتیدهای بیولوژیک در اختیار بدن قرار می دهند .بر این اساس بازار ماست های پروبیوتیکی در سراسر جهان رشد زیادی را نشان می دهد ، به طوری که بخش قابل ملاحظه ای از ماست های عرضه شده حاوی باکتری های پروبیوتیک است . ماست های پروبیوتیک مانند دیگر محصولات پروبیوتیک، دارای میکروارگانیسم های پروبیوتیک هستند اما ماست های ساده این باکتری ها را ندارند و در نتیجه نمی توانند خواص بسیار مفید انواع ماست های پروبیوتیک را هم داشته باشند.

کلمه پروبیوتیک از کلمه یونانی به معنی "برای زندگی" گرفته شده است . پروبیوتیک معمولا" یک یا مخلوطی از چندمیکروارگانیسم هستندکه چنان چه توسط انسان یا حیوان مصرف شوند ، می توانند با بهبود خصوصیات میکروفلور گوارشی میزبان اثرات سودمند بسیار زیادی را اعمال نمایند.پروبیوتیک ها به تحریک رشد باکتریهای مفید روده و یا به کاهش بیماریزایی میکروب های مضر کمک می کنند و مکانیسم عمل آن ها متکی به جایگزینی و زنده ماندن آن ها در دستگاه گوارش است .روده انسان حاوی تقریبا" 100 تریلیون باکتری زنده است که همگی آن ها با هم فلور میکروبی روده را به وجود می آورند ، این باکتری ها شامل انواع مفید ، مضر و خنثی هستند ، البته در افراد سالم باکتری های مفید غالب هستند .

مصرف این نوع ماست بر سیستم ایمنی بدن تاثیر شگرفی گذاشته و مقاومت بدن را در مقابل عفونت ،سرطان و حساسیت افزایش میدهد. ماست پروبیوتیک میتواند عوارض سوء هضم لاکتوز (قند شیر) راکه یکی از مهم ترین عوامل محدود کننده مصرف شیراست ،کاهش دهد .میزان آنزیم تجزیه کننده لاکتوز شیر در روده برخی افراد ناکافی است و این موضوع سبب میشود دراین افراد پس از مصرف شیر ،نفخ ،گرفتگی عضلات شکم و اسهال بوجود آید که باکتری های موجود در ماست پروبیوتیک می توانند با تجزیه لاکتوز از طریق تولید آنزیم تجزیه کننده آن لاکتاز از بروز این عوارض جلوگیری کنند. طبق آخرین یافته های دانشمندان ثابت شده که مصرف روزانه و دائمی ماست پروبیوتیک اثر قابل توجه و شگرفی در افزایش طول عمر انسان دارد. یکی از علل پیری زود رس تولید مواد سمی و مضر توسط باکتریهای دستگاه گوارش می باشد که با عبور از روده و ورود به جریان خون اثرات نا مطلوبی بر بدن انسان وارد می سازند. ماست پروبیوتیک بخاطر داشتن اثر ضد عفونی کنندگی ،این باکتریهای مضر را از بین برده و علاوه بر آن سبب کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی ،درمان انواع بیماریها از جمله چربی خون بالا و سندرم روده شده،و به فعالیت طبیعی دستگاه گوارش کمک شایانی می نماید.

مقدمه:
نان از پختن خمیری که مواد اصلی تشکیل دهنده آن آرد گندم، آب، مخمر و نمک هستند حاصل میگردد. سایر موادی که ممکن است به آن افزوده شود عبارتند از: آرد مالت – آرد سایر غلات – گلوتن – چربی – امولیسیفایرها – مواد تخمیری – سبزیجات- میوه جات- شیر و محصولات لبنی ترکیب مواد اصلی با نسبت های مناسب و صحیح می تواند انتظارات ما را جهت پخت نانی مأکول ، خوش عطر و با کیفیت برآورده نماید.
در واقع ترکیب صحیح این مواد میتواند ما را به اهداف اصلی که در تهیه نان با کیفیت حائز اهمیت میباشد برساد.

سه مرحله اصلی در تهیه نان
اولین مرحله تشکیل شبکه گلوتنی با قدرت و مقاومت لازم میباشد که قادر باشد گازهای ایجاد شده در اثر فرآیند تخمیر را حفظ نموده و در اثر فرآیند تخمیر خمیر کاملا" حالت اسفنجی پیدا کند و متخلخل شود.
دومین مرحله ایجاد حبابهای هوا در خمیر در نتیجه تولید گاز ناشی از فرآیند تبدیل نشاسته به دی ساکارید مالتوز در اثر فعالیت دیاستازها (آلفا آمیلاز و بتاآمیلاز) و سپس مصرف قند ایجاد شده در اثر تجزیه نشاسته توسط مخمر و ایجاد گاز Co2 و الکل در خمیر میباشد.

سومین مرحله قرار گرفتن در فر و مراحل پخت خمیر میباشد در این مرحله ثابت ماندن و حفظ بافت ساختمانی خمیر در فر مهم بوده و پخت خوب مغز نان در حدی که وقتی نان را میبریم نان خرد نشود همچنین بافت ریز و متخلخل داشته باشد و به راحتی جویده شود.

مواد تشکیل دهنده نان
مهمترین ماده تشکیل دهنده نان آرد میباشد آرد مورد استفاده در صنعت نان باید ویژگیهای لازم را داشته باشد اهم این ویژگیها به ترتیب زیر است:

امروزه استفاده از شیرین کننده های طبیعی به ویژه اگر افراد مبتلا به دیابت نیز بتوانند از آنها مصرف نمایند، اهمیت زیادی پیدا نموده اند. در این میان استویا (Stevia rebaudiana Bertoni) گیاهی بوته ای از تیره Asteraceae است که ارتفاع آن به یک متر نیز می رسد. برگهای گیاه استویا دارای دی¬ترپن گلیکوزید هایی از جمله stevioside و (A, B, C, D,E) rebaudioside و dudoside است که بیش از 300 بار از سوکروز شیرین ترند. تمام اینها دارای ساختار شیمیایی مشابهی ((steviol هستند اما از نظر کربوهیدرات متصل به کربن شماره 13 و 19 با هم متفاوتند.

بیشترین ترکیب موجود در برگ خشک استویا، استویوزاید و ریبودیوزاید A است که تا بیش از 10% وزن خشک برگ را تشکیل می دهند. گیاه استویا بومی نواحی شمالی آمریکای جنوبی است و به طور وحشی در سرزمین های بلند مناطق مرزی بین برزیل و پاراگوئه می روید و در آن مناطق به گیاه برگ عسلی (honey leaf) معروف است.

به دلیل خاصیت شیرین کنندگی و درمانی برگ استویا، این گیاه به شدت از نظر اقتصادی و علمی مورد توجه قرار دارد. ژاپن اولین کشورآسیایی بود که در سال 1970 از استویوزاید به عنوان شیرین کننده در صنایع غذایی و دارویی استفاده کرد. پس از آن کشت استویا در چین، مالزی، سنگاپور، کره جنوبی، تایوان و تایلند گسترش یافت. این گیاه در امریکا، کانادا و اروپا نیز رشد می کند. استفاده از ترکیبات موجود در استویا به دلیل نقش آن در حفظ سلامتی و کنترل دیابت به طور گسترده ای در حال افزایش است و می رود که به تدریج جایگزین سوکروز (شکر معمولی) شود. بر اساس آمارهای رسمی بیش از 8 میلیون بیمار دیابتی شناخته شده در کشور وجود دارد. شواهد نشان می دهد که تعداد واقعی بیماران مبتلا به دیابت، بیش از دو برابر تعداد شناخته شده باشد. بنابراین در چنین شرایطی علاوه بر افزایش مرگ و میر و ناتوانی های جسمی، حجم عظیمی از منابع مالی کشور صرف تامین دارو، هزینه بیمارستان و درمان می شود. با توجه به مصرف سرانه بالای شکر در کشور، می توان با استخراج استویوزاید و استفاده از آن در کارخانه های تولید کننده نوشابه، کمپوت، شیرینی و دارویی تا حد قابل توجهی عوارض و خسارت جبران ناپذیر مصرف شکر را کاهش داد. استویا فاقد سیکلامات کلسیم، ساخارین و آسپارتام است و کالری تولید نمی کند. این گیاه برای افراد مبتلا به دیابت مضر نیست زیرا اثری بر میزان قند خون ندارد. به علاوه، بر خلاف برخی از شیرین کننده های مصنوعی فاقد عوارض کلیوی و عصبی است.